<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1255">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1255 禪家龜鑑</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1255 禪家龜鑑</title>
			<author>朝鮮 退隱述</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1255</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">禪家龜鑑</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識，CBETA 提供基本句讀</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>基本句讀</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00069">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00069</charName>
				<mapping cb:dec="983109" type="PUA">U+F0045</mapping>
			<mapping type="unicode">U+35DA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*栗]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB00416">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00416</charName>
				<mapping cb:dec="983456" type="PUA">U+F01A0</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7B92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+帚]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01042">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01042</charName>
				<mapping cb:dec="984082" type="PUA">U+F0412</mapping>
			<mapping type="unicode">U+43CA</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>聾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[耳*龍]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01387">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01387</charName>
				<mapping cb:dec="984427" type="PUA">U+F056B</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2805D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+孛]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01857">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01857</charName>
				<mapping cb:dec="984897" type="PUA">U+F0741</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22C62</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+索]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02494">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName>
				<mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping>
			<mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02553">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02553</charName>
				<mapping cb:dec="985593" type="PUA">U+F09F9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2822C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>軀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[身*丘]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15090">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15090</charName>
				<mapping cb:dec="998130" type="PUA">U+F3AF2</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2AE7C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[焊-干+恭]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15156">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName>
				<mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16253">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16253</charName>
				<mapping cb:dec="999293" type="PUA">U+F3F7D</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+28BE5</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[鏼-朿+((ㄇ@人)/比)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16364">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16364</charName>
				<mapping cb:dec="999404" type="PUA">U+F3FEC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+30984</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[目*當]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB18936">
				<charName>CBETA CHARACTER CB18936</charName>
				<mapping cb:dec="1001976" type="PUA">U+F49F8</mapping>
			<charProp><localName>normalized form</localName><value>万</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[一/力]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:37:03">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0737b" n="0737b"/>
<lb ed="X" n="0737b01"/>
<lb ed="X" n="0737b02"/>
<lb ed="X" n="0737b03"/>
<lb ed="X" n="0737b04"/>
<lb ed="X" n="0737b05"/><cb:docNumber>No. 1255</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0737b06"/><lb ed="R112" n="0911a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>禪家龜鑑</cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0737b07"/>
<lb ed="X" n="0737b08"/><lb ed="R112" n="0911a02"/><byline cb:type="author">曹谿　退隱　述</byline>
<lb ed="X" n="0737b09"/><lb ed="R112" n="0911a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋詳辨宗途前文</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0737b0901">有一物於此。從本以來昭昭靈靈。不曾生不曾滅。名
<lb ed="X" n="0737b10"/><lb ed="R112" n="0911a04"/>不得狀不得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b11"/><lb ed="R112" n="0911a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0737b1101">一物者何物。古人頌云。古佛未生前。凝然一相圓。
<lb ed="X" n="0737b12"/><lb ed="R112" n="0911a06"/>釋迦猶未會。迦葉豈能傳。此一物之所以不曾生
<lb ed="X" n="0737b13"/><lb ed="R112" n="0911a07"/>不曾滅。名不得狀不得也。六祖吿衆云。吾有一物
<lb ed="X" n="0737b14"/><lb ed="R112" n="0911a08"/>無名無字。諸人還識否。神會禪師卽出曰。諸佛之
<lb ed="X" n="0737b15"/><lb ed="R112" n="0911a09"/>本源。神會之佛性。此所以爲六祖之孽子也。懷讓
<lb ed="X" n="0737b16"/><lb ed="R112" n="0911a10"/>禪師自嵩山來。六祖問曰。什麼物。伊麼來。師罔措。
<lb ed="X" n="0737b17"/><lb ed="R112" n="0911a11"/>至八年方自肯曰。說似一物卽不中。此所以爲六
<lb ed="X" n="0737b18"/><lb ed="R112" n="0911a12"/>祖之嫡子也。　三敎聖人從此句出。誰是擧者。惜
<lb ed="X" n="0737b19"/><lb ed="R112" n="0911a13"/>取眉毛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b20"/><lb ed="R112" n="0911a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0737b2001">佛祖出世。無風起浪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737b21"/><lb ed="R112" n="0911a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0737b2101">佛祖者世尊･迦葉也。出世者大悲爲體度衆生也。
<lb ed="X" n="0737b22"/><lb ed="R112" n="0911a16"/>然以一物觀之。則人人面目本來圓成。豈假他人
<lb ed="X" n="0737b23"/><lb ed="R112" n="0911a17"/>添脂著粉也。此出世之所以起波浪也。虗空藏經
<lb ed="X" n="0737b24"/><lb ed="R112" n="0911a18"/>云。文字是魔業。名相是魔業。至於佛語亦是魔業。
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0737c" n="0737c"/>
<lb ed="X" n="0737c01"/><lb ed="R112" n="0911b01"/>是此意也。此直擧本分。佛祖無功能。　乾坤失色。
<lb ed="X" n="0737c02"/><lb ed="R112" n="0911b02"/>日月無光。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c03"/><lb ed="R112" n="0911b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0737c0301">然法有多義。人有多機。不妨施設。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c04"/><lb ed="R112" n="0911b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0737c0401">法者一物也。人者衆生也。法有不變隨緣之義。人
<lb ed="X" n="0737c05"/><lb ed="R112" n="0911b05"/>有頓悟漸修之機。故不妨文字語言之施設也。此
<lb ed="X" n="0737c06"/><lb ed="R112" n="0911b06"/>所謂官不容針私通車馬者也。衆生雖曰圓成。生
<lb ed="X" n="0737c07"/><lb ed="R112" n="0911b07"/>無慧目甘受輪轉。故若非出世之金<anchor xml:id="nkr_note_add_0737c0701" n="0737c0701"/><anchor xml:id="beg0737c0701" n="0737c0701"/>鎞<anchor xml:id="end0737c0701"/>。誰刮無明
<lb ed="X" n="0737c08"/><lb ed="R112" n="0911b08"/>之厚膜也。至於越苦海而登樂岸者。皆由大悲之
<lb ed="X" n="0737c09"/><lb ed="R112" n="0911b09"/>恩也。然則恒沙身命難報萬一也。此廣擧新熏感
<lb ed="X" n="0737c10"/><lb ed="R112" n="0911b10"/>佛祖深恩。　王登寶殿。野老謳歌。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c11"/><lb ed="R112" n="0911b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0737c1101">強立種種名字。或心或佛或衆生。不可守名而生解。
<lb ed="X" n="0737c12"/><lb ed="R112" n="0911b12"/>當躰便是。動念卽乖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c13"/><lb ed="R112" n="0911b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0737c1301">一物上強立三名字者。敎之不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0737c1301" n="0737c1301"/><anchor xml:id="beg0737c1301" n="0737c1301"/>已<anchor xml:id="end0737c1301"/>也。不可守名
<lb ed="X" n="0737c14"/><lb ed="R112" n="0911b14"/>生解者。亦禪之不得<anchor xml:id="nkr_note_add_0737c1401" n="0737c1401"/><anchor xml:id="beg0737c1401" n="0737c1401"/>已<anchor xml:id="end0737c1401"/>也。一擡一搦旋立旋破。皆
<lb ed="X" n="0737c15"/><lb ed="R112" n="0911b15"/>法王法令之自在者也。此結上起下。論佛祖事躰
<lb ed="X" n="0737c16"/><lb ed="R112" n="0911b16"/>各別。　久旱逢佳雨。他鄕見故人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c17"/><lb ed="R112" n="0911b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0737c1701">世尊三處傳心者爲禪旨。一代所說者爲敎門。故曰
<lb ed="X" n="0737c18"/><lb ed="R112" n="0911b18"/>禪是佛心。敎是佛語。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0737c19"/><lb ed="R112" n="0912a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0737c1901">三處者。<name role="" type="person">多子塔</name>前分半座一也。靈山會上擧拈花
<lb ed="X" n="0737c20"/><lb ed="R112" n="0912a02"/>二也。雙樹下槨示雙趺三也。所謂迦葉別傳禪燈
<lb ed="X" n="0737c21"/><lb ed="R112" n="0912a03"/>者此也。一代者四十九年間所說五敎也。人天敎
<lb ed="X" n="0737c22"/><lb ed="R112" n="0912a04"/>一也。小乘敎二也。大乘敎三也。頓敎四也。圓敎五
<lb ed="X" n="0737c23"/><lb ed="R112" n="0912a05"/>也。所謂阿難流通敎海者此也。然則禪敎之源者
<lb ed="X" n="0737c24"/><lb ed="R112" n="0912a06"/>世尊也。禪敎之派者迦葉･阿難也。以無言至於無
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0738a" n="0738a"/>
<lb ed="X" n="0738a01"/><lb ed="R112" n="0912a07"/>言者禪也。以有言至於無言者敎也。乃至心是禪
<lb ed="X" n="0738a02"/><lb ed="R112" n="0912a08"/>法也。語是敎法也。則法雖一味。見解則天地懸隔。
<lb ed="X" n="0738a03"/><lb ed="R112" n="0912a09"/>此辨禪敎二途。　不得放過。艸裏橫身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a04"/><lb ed="R112" n="0912a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738a0401">是故若人失之於口。則拈花微笑皆是敎迹。得之於
<lb ed="X" n="0738a05"/><lb ed="R112" n="0912a11"/>心。則世間麁言細語皆是敎外別傳禪旨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a06"/><lb ed="R112" n="0912a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738a0601">法無名故言不及也。法無相故心不及也。擬之於
<lb ed="X" n="0738a07"/><lb ed="R112" n="0912a13"/>口者失本心王也。失本心王則世尊拈花迦葉微
<lb ed="X" n="0738a08"/><lb ed="R112" n="0912a14"/>笑盡落陳言。終是無物也。得之於心者非但衒談
<lb ed="X" n="0738a09"/><lb ed="R112" n="0912a15"/>善說法要。至於鷰語深談實相也。是故寶積禪師
<lb ed="X" n="0738a10"/><lb ed="R112" n="0912a16"/>聞哭聲踊悅身心。寶壽禪師見諍拳開豁面目者
<lb ed="X" n="0738a11"/><lb ed="R112" n="0912a17"/>以此也。此明禪敎深淺。　明珠在手。弄去弄來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a12"/><lb ed="R112" n="0912a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738a1201">吾有一言。絕慮忘緣。兀然無事坐。春來草自靑。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a13"/><lb ed="R112" n="0912b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738a1301">絕慮忘緣者得之於心也。所謂閒道人也。於戲其
<lb ed="X" n="0738a14"/><lb ed="R112" n="0912b02"/>爲人也。本來無緣本來無事。飢來卽食困來卽眠。
<lb ed="X" n="0738a15"/><lb ed="R112" n="0912b03"/>綠水靑山任意逍遙。漁村酒肆自在安眠。年代甲
<lb ed="X" n="0738a16"/><lb ed="R112" n="0912b04"/>子總不知。春來依舊艸自靑。此別欲一念回光者。
<lb ed="X" n="0738a17"/><lb ed="R112" n="0912b05"/>　將謂無人。賴有一箇。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a18"/><lb ed="R112" n="0912b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738a1801">敎門惟傳一心法。禪門惟傳見性法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738a19"/><lb ed="R112" n="0912b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738a1901">心如鏡之體。性如鏡之光。性自淸淨。卽時割然還
<lb ed="X" n="0738a20"/><lb ed="R112" n="0912b08"/>得本心。此秘重得意一念。　重重山與水。淸白舊
<lb ed="X" n="0738a21"/><lb ed="R112" n="0912b09"/>家風。</p>
<lb ed="X" n="0738a22"/><lb ed="R112" n="0912b10"/><p xml:id="pX63p0738a2201">評曰。心有二種。一本源心。二無明取相心也。性
<lb ed="X" n="0738a23"/><lb ed="R112" n="0912b11"/>有二種。一本法性。二性相相對性也。故禪敎者
<lb ed="X" n="0738a24"/><lb ed="R112" n="0912b12"/>同迷守名生解。或以淺爲深。或以深爲淺。遂爲
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0738b" n="0738b"/>
<lb ed="X" n="0738b01"/><lb ed="R112" n="0912b13"/>觀行大病。故於此辨之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b02"/><lb ed="R112" n="0912b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738b0201">然諸佛說經。先分別諸法。後說畢竟空。祖師示句。迹
<lb ed="X" n="0738b03"/><lb ed="R112" n="0912b15"/>絕於意地。理顯於心源。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b04"/><lb ed="R112" n="0912b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738b0401">諸佛爲萬代依憑。故理須委示。祖師在卽時度脫。
<lb ed="X" n="0738b05"/><lb ed="R112" n="0912b17"/>故意使玄通。迹。祖師言迹也。意。學者意地也。　胡
<lb ed="X" n="0738b06"/><lb ed="R112" n="0912b18"/>亂指注。臂不外曲。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b07"/><lb ed="R112" n="0913a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738b0701">諸佛說弓。祖師說絃。佛說無礙之法方皈一味。拂此
<lb ed="X" n="0738b08"/><lb ed="R112" n="0913a02"/>一味之迹。方現祖師所示一心。故云庭前栢樹子話。
<lb ed="X" n="0738b09"/><lb ed="R112" n="0913a03"/>龍藏所未有底。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b10"/><lb ed="R112" n="0913a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738b1001">說弓曲也。說絃直也。龍藏龍宮之藏經也。僧問趙
<lb ed="X" n="0738b11"/><lb ed="R112" n="0913a05"/>州如何是祖師西來意。州答云庭前栢樹子。此所
<lb ed="X" n="0738b12"/><lb ed="R112" n="0913a06"/>謂格外禪旨也。　魚行水濁。鳥飛毛落。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b13"/><lb ed="R112" n="0913a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738b1301">故學者先以如實言敎委辨不變隨緣二義。是自心
<lb ed="X" n="0738b14"/><lb ed="R112" n="0913a08"/>之性相。頓悟漸修兩門是自行之始終。然後放下敎
<lb ed="X" n="0738b15"/><lb ed="R112" n="0913a09"/>義。但將自心現前一念參詳禪旨。則必有所得。所謂
<lb ed="X" n="0738b16"/><lb ed="R112" n="0913a10"/>出身活路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b17"/><lb ed="R112" n="0913a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738b1701">上根大智不在此限。中下根者不可躐等也。敎義
<lb ed="X" n="0738b18"/><lb ed="R112" n="0913a12"/>者不變隨緣。頓悟漸修有先有後。禪法者一念中
<lb ed="X" n="0738b19"/><lb ed="R112" n="0913a13"/>不變隨緣。性相體用元是一時。離卽離非是卽非
<lb ed="X" n="0738b20"/><lb ed="R112" n="0913a14"/>卽。故宗師據法離言直指。一念見性成佛耳。放下
<lb ed="X" n="0738b21"/><lb ed="R112" n="0913a15"/>敎義者以此。　明歷歷時雲藏深谷。深密密處日
<lb ed="X" n="0738b22"/><lb ed="R112" n="0913a16"/>照晴空。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b23"/><lb ed="R112" n="0913a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738b2301">大抵學者須參活句莫參死句。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738b24"/><lb ed="R112" n="0913a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738b2401">活句下薦得堪與佛祖爲師。死句下薦得自救不
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0738c" n="0738c"/>
<lb ed="X" n="0738c01"/><lb ed="R112" n="0913b01"/>了。此下特擧活句使自悟入。　要見臨濟。須是鐵
<lb ed="X" n="0738c02"/><lb ed="R112" n="0913b02"/>漢。</p>
<lb ed="X" n="0738c03"/><lb ed="R112" n="0913b03"/><p xml:id="pX63p0738c0301">評曰。話頭有句意二門。參句者徑截門活句也。
<lb ed="X" n="0738c04"/><lb ed="R112" n="0913b04"/>沒心路沒語路無摸<g ref="#CB01857">𢱢</g>故也。參意者圓頓門死
<lb ed="X" n="0738c05"/><lb ed="R112" n="0913b05"/>句也。有理路有語路有聞解思相故也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c06"/><lb ed="R112" n="0913b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738c0601">凡本參公案上切心做工夫。如雞抱卵。如猫捕鼠。如
<lb ed="X" n="0738c07"/><lb ed="R112" n="0913b07"/>飢思食。如渴思水。如兒憶母。必有透徹之期。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c08"/><lb ed="R112" n="0913b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738c0801">祖師公案有一千七百則。如狗子無佛性。庭前栢
<lb ed="X" n="0738c09"/><lb ed="R112" n="0913b09"/>樹子。麻三斤。乾屎橛之流也。鷄之抱卵。暖氣相續
<lb ed="X" n="0738c10"/><lb ed="R112" n="0913b10"/>也。猫之捕鼠。心眼不動也。至於飢思食渴思水兒
<lb ed="X" n="0738c11"/><lb ed="R112" n="0913b11"/>憶母。皆出於眞心。非做作底心。故云切也。參禪無
<lb ed="X" n="0738c12"/><lb ed="R112" n="0913b12"/>此切心。能透徹者無有是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c13"/><lb ed="R112" n="0913b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738c1301">參禪須具三要。一有大信根。二有大憤志。三有大疑
<lb ed="X" n="0738c14"/><lb ed="R112" n="0913b14"/>情。苟闕其一。如折足之鼎。終成廢器。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c15"/><lb ed="R112" n="0913b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738c1501">佛云。成佛者信爲根本。永嘉云。修道者先須立志。
<lb ed="X" n="0738c16"/><lb ed="R112" n="0913b16"/>蒙山云。參禪者不疑言句是爲大病。又云。大疑之
<lb ed="X" n="0738c17"/><lb ed="R112" n="0913b17"/>下必有大悟。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c18"/><lb ed="R112" n="0913b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0738c1801">日用應緣處只擧狗子無佛性話。擧來擧去疑來疑
<lb ed="X" n="0738c19"/><lb ed="R112" n="0914a01"/>去。覺得沒理路沒義路沒滋味心頭熱悶時。便是當
<lb ed="X" n="0738c20"/><lb ed="R112" n="0914a02"/>人放身命處。亦是成佛作祖底基本也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0738c21"/><lb ed="R112" n="0914a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0738c2101">僧問趙州。狗子還有佛性也無。州云無。此一字子
<lb ed="X" n="0738c22"/><lb ed="R112" n="0914a04"/>宗門之一關。亦是摧許多惡知惡覺底器仗。亦是
<lb ed="X" n="0738c23"/><lb ed="R112" n="0914a05"/>諸佛面目。亦是諸祖骨髓也。須透得此關。然後佛
<lb ed="X" n="0738c24"/><lb ed="R112" n="0914a06"/>祖可期也。古人頌云。趙州露刃劒。寒霜光<g ref="#CB08504">𦦨</g><g ref="#CB08504">𦦨</g>。擬
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0739a" n="0739a"/>
<lb ed="X" n="0739a01"/><lb ed="R112" n="0914a07"/>議問如何。分身作兩段。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a02"/><lb ed="R112" n="0914a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739a0201">話頭不得擧起處承當。不得思量卜度。又不得將迷
<lb ed="X" n="0739a03"/><lb ed="R112" n="0914a09"/>待悟就不可思量處思量。心無所之。如老鼠入牛角
<lb ed="X" n="0739a04"/><lb ed="R112" n="0914a10"/>便見倒斷也。又尋常計較安排底是識情。隨生死遷
<lb ed="X" n="0739a05"/><lb ed="R112" n="0914a11"/>流底是識情。怕怖慞惶底是識情。今人不知是病。只
<lb ed="X" n="0739a06"/><lb ed="R112" n="0914a12"/>管在裏許頭出頭沒。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a07"/><lb ed="R112" n="0914a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739a0701">話頭有十種病。曰意根下卜度。曰揚眉瞬目處挅
<lb ed="X" n="0739a08"/><lb ed="R112" n="0914a14"/>根。曰語路上作活計。曰文字中引證。曰擧起處承
<lb ed="X" n="0739a09"/><lb ed="R112" n="0914a15"/>當。曰颺在無事匣裏。曰作有無會。曰作眞無會。曰
<lb ed="X" n="0739a10"/><lb ed="R112" n="0914a16"/>作道理會。曰將迷待悟也。離此十種病者。但擧話
<lb ed="X" n="0739a11"/><lb ed="R112" n="0914a17"/>時略抖擻精神。只疑是箇甚麼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a12"/><lb ed="R112" n="0914a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739a1201">此事如蚊子上鐵牛。更不問如何若何。下嘴不得處
<lb ed="X" n="0739a13"/><lb ed="R112" n="0914b01"/>棄命。一攢和身透入。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a14"/><lb ed="R112" n="0914b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739a1401">重結上意。使參活句者不得退屈。古云。參禪須透
<lb ed="X" n="0739a15"/><lb ed="R112" n="0914b03"/>祖師關。玅悟要窮心路絕。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a16"/><lb ed="R112" n="0914b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739a1601">工夫如調絃之法。緊緩得其中。勤則近執著。忘則落
<lb ed="X" n="0739a17"/><lb ed="R112" n="0914b05"/>無明。惶惶歷歷。密密綿綿。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a18"/><lb ed="R112" n="0914b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739a1801">彈琴者曰。緩急得中。然後淸音普矣。工夫亦如此。
<lb ed="X" n="0739a19"/><lb ed="R112" n="0914b07"/>急則動血囊。忘則入鬼窟。不徐不疾玅在其中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a20"/><lb ed="R112" n="0914b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739a2001">工夫到行不知行坐不知坐。當此之時。八萬四千魔
<lb ed="X" n="0739a21"/><lb ed="R112" n="0914b09"/>軍在六根門頭伺候隨心生設。心若不起爭如之何。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739a22"/><lb ed="R112" n="0914b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739a2201">魔者樂生死之鬼名也。八萬四千魔軍者乃衆生
<lb ed="X" n="0739a23"/><lb ed="R112" n="0914b11"/>八萬四千煩惱也。魔本無種。修行失念者遂派其
<lb ed="X" n="0739a24"/><lb ed="R112" n="0914b12"/>源也。衆生順其境故順之。道人逆其境故逆之。故
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0739b" n="0739b"/>
<lb ed="X" n="0739b01"/><lb ed="R112" n="0914b13"/>云道高魔盛也。禪定中或見孝子而斫股。或見猪
<lb ed="X" n="0739b02"/><lb ed="R112" n="0914b14"/>子而把鼻者。亦自心起見感此外魔也。心若不起。
<lb ed="X" n="0739b03"/><lb ed="R112" n="0914b15"/>則種種伎倆翻爲割水吹光也。古云。壁隙風動。心
<lb ed="X" n="0739b04"/><lb ed="R112" n="0914b16"/>隙魔侵。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739b05"/><lb ed="R112" n="0914b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739b0501">起心是天魔。不起心是陰魔。或起或不起是煩惱魔。
<lb ed="X" n="0739b06"/><lb ed="R112" n="0914b18"/>然我正法中本無如是事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739b07"/><lb ed="R112" n="0915a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739b0701">大抵忘機是佛道。分別是魔境。然魔境夢事何勞
<lb ed="X" n="0739b08"/><lb ed="R112" n="0915a02"/>辨詰。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739b09"/><lb ed="R112" n="0915a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739b0901">工夫若打成一片。則縱今生透不得。眼光落地之時。
<lb ed="X" n="0739b10"/><lb ed="R112" n="0915a04"/>不爲惡業所率。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739b11"/><lb ed="R112" n="0915a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739b1101">業者無明也。禪者般若也。明闇不相敵。理固然也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739b12"/><lb ed="R112" n="0915a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739b1201">大抵參禪者還知四恩深厚麼。還知四大醜身念念
<lb ed="X" n="0739b13"/><lb ed="R112" n="0915a07"/>衰朽麼。還知人命在呼吸麼。生來値遇佛祖麼。及聞
<lb ed="X" n="0739b14"/><lb ed="R112" n="0915a08"/>無上法生希有心麼。不離僧堂守節麼。不與鄰單雜
<lb ed="X" n="0739b15"/><lb ed="R112" n="0915a09"/>話麼。切忌皷扇是非麼。話頭十二時中明明不昧麼。
<lb ed="X" n="0739b16"/><lb ed="R112" n="0915a10"/>對人接話時無間斷麼。見聞覺知時打成一片麼。返
<lb ed="X" n="0739b17"/><lb ed="R112" n="0915a11"/>觀自<anchor xml:id="nkr_note_add_0739b1701" n="0739b1701"/><anchor xml:id="beg0739b1701" n="0739b1701"/>己<anchor xml:id="end0739b1701"/>捉敗佛祖麼。今生決定續佛慧命麼。起坐便
<lb ed="X" n="0739b18"/><lb ed="R112" n="0915a12"/>宜時還思地獄苦麼。此一報身定脫輪迴麼。當八風
<lb ed="X" n="0739b19"/><lb ed="R112" n="0915a13"/>境心不動麼。此是參禪人日用中點撿底道理。古人
<lb ed="X" n="0739b20"/><lb ed="R112" n="0915a14"/>云。此身不向今生度。更待何生度此身。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739b21"/><lb ed="R112" n="0915a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739b2101">四恩者。父母君師施主恩也。四大醜身者。父之精
<lb ed="X" n="0739b22"/><lb ed="R112" n="0915a16"/>一滴母之血一滴者水大之濕也。精爲骨血爲皮
<lb ed="X" n="0739b23"/><lb ed="R112" n="0915a17"/>者地大之堅也。精血一塊不腐不爛者火大之暖
<lb ed="X" n="0739b24"/><lb ed="R112" n="0915a18"/>也。鼻孔先成通出入息者風大之動也。阿難曰。欲
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0739c" n="0739c"/>
<lb ed="X" n="0739c01"/><lb ed="R112" n="0915b01"/>氣麤濁腥臊交遘此所以醜身也。念念衰朽者頭
<lb ed="X" n="0739c02"/><lb ed="R112" n="0915b02"/>上光陰刹那不停。面自皺而髮自白。如云今旣不
<lb ed="X" n="0739c03"/><lb ed="R112" n="0915b03"/>如昔。後當不如今。此無常之體也。然無常之鬼以
<lb ed="X" n="0739c04"/><lb ed="R112" n="0915b04"/>殺爲戲。實念念可畏也。呼者出息之火也。吸者入
<lb ed="X" n="0739c05"/><lb ed="R112" n="0915b05"/>息之風也。人命寄托只在出入息也。八風者。順逆
<lb ed="X" n="0739c06"/><lb ed="R112" n="0915b06"/>二境也。地獄苦者人間六十劫泥犁一晝夜。鑊湯
<lb ed="X" n="0739c07"/><lb ed="R112" n="0915b07"/>爐炭劒樹刀山之苦。口不可形言也。人身難得甚
<lb ed="X" n="0739c08"/><lb ed="R112" n="0915b08"/>於海中之鍼。境於此愍而警之。</p>
<lb ed="X" n="0739c09"/><lb ed="R112" n="0915b09"/><p xml:id="pX63p0739c0901">評曰。上來法語如人飮水冷暖自知。聦明不能
<lb ed="X" n="0739c10"/><lb ed="R112" n="0915b10"/>敵業。乾慧未免苦輪。各須察念。勿以自謾。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c11"/><lb ed="R112" n="0915b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739c1101">學語之輩。說時似悟對境還迷。所謂言行相違者也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c12"/><lb ed="R112" n="0915b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739c1201">此結上自謾之意。言行相違。虗實可辨。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c13"/><lb ed="R112" n="0915b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739c1301">若欲敵生死。須得這一念子<g ref="#CB15090">𪹼</g>地一破。方了得生死。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c14"/><lb ed="R112" n="0915b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739c1401"><g ref="#CB15090">𪹼</g>打破漆桶聲。以打破漆桶然後生死可敵也。諸
<lb ed="X" n="0739c15"/><lb ed="R112" n="0915b15"/>佛因地法行者只此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0739c1501" n="0739c1501"/><anchor xml:id="beg0739c1501" n="0739c1501"/>已<anchor xml:id="end0739c1501"/>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c16"/><lb ed="R112" n="0915b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739c1601">然一念子<g ref="#CB15090">𪹼</g>地一破。然後須訪明師決擇正眼。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c17"/><lb ed="R112" n="0915b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739c1701">此事極不容易。須生慚愧始得。道如大海轉入轉
<lb ed="X" n="0739c18"/><lb ed="R112" n="0915b18"/>深。愼勿得小爲足。悟後若不見人。則醍醐上味翻
<lb ed="X" n="0739c19"/><lb ed="R112" n="0916a01"/>成毒藥。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c20"/><lb ed="R112" n="0916a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0739c2001">古德云。只貴子眼正。不貴汝行履處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0739c21"/><lb ed="R112" n="0916a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0739c2101">昔仰山答潙山問云。涅槃經四十卷總是魔說。此
<lb ed="X" n="0739c22"/><lb ed="R112" n="0916a04"/>仰山之正眼也。仰山又問行履處。潙山答曰只貴
<lb ed="X" n="0739c23"/><lb ed="R112" n="0916a05"/>子眼正。云此所以先開正眼而後說行履也。故云
<lb ed="X" n="0739c24"/><lb ed="R112" n="0916a06"/>若欲修行先須頓悟。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0740a" n="0740a"/>
<lb ed="X" n="0740a01"/><lb ed="R112" n="0916a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740a0101">願諸道者深信自心。不自屈不自高。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a02"/><lb ed="R112" n="0916a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740a0201">此心平等本無凡聖。然約人有迷悟凡聖也。因師
<lb ed="X" n="0740a03"/><lb ed="R112" n="0916a09"/>激發忽悟眞我與佛無殊者頓也。此所以不自屈。
<lb ed="X" n="0740a04"/><lb ed="R112" n="0916a10"/>如云本來無一物也。因悟斷習轉凡成聖者漸也。
<lb ed="X" n="0740a05"/><lb ed="R112" n="0916a11"/>此所以不自高。如云時時勤拂拭也。屈者敎學者
<lb ed="X" n="0740a06"/><lb ed="R112" n="0916a12"/>病也。高者禪學者病也。敎學者不信禪門有悟入
<lb ed="X" n="0740a07"/><lb ed="R112" n="0916a13"/>之秘訣。深滯權敎別執眞妄。不修觀行數佗珍寶。
<lb ed="X" n="0740a08"/><lb ed="R112" n="0916a14"/>故自生退屈也。禪學者不信敎門有修斷之正路。
<lb ed="X" n="0740a09"/><lb ed="R112" n="0916a15"/>染習雖起不生慚愧。果級雖初多有法慢。故發言
<lb ed="X" n="0740a10"/><lb ed="R112" n="0916a16"/>過高也。是故得意修心者不自屈不自高也。</p>
<lb ed="X" n="0740a11"/><lb ed="R112" n="0916a17"/><p xml:id="pX63p0740a1101">評曰。不自屈不自高者。略擧初心。因該果海則
<lb ed="X" n="0740a12"/><lb ed="R112" n="0916a18"/>雖信之一位也。廣擧菩薩。果徹因源則五十五
<lb ed="X" n="0740a13"/><lb ed="R112" n="0916b01"/>位也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a14"/><lb ed="R112" n="0916b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740a1401">迷心修道<anchor xml:id="nkr_note_add_0740a1401" n="0740a1401"/><anchor xml:id="beg0740a1401" n="0740a1401"/>但<anchor xml:id="end0740a1401"/>助無明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a15"/><lb ed="R112" n="0916b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740a1501">悟若未徹。修豈稱眞哉。悟修之義。如膏明相賴目
<lb ed="X" n="0740a16"/><lb ed="R112" n="0916b04"/>足相資。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a17"/><lb ed="R112" n="0916b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740a1701">修行之要。但盡凡情別無聖解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a18"/><lb ed="R112" n="0916b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740a1801">病盡藥除。還是本人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a19"/><lb ed="R112" n="0916b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740a1901">不用捨衆生心。但莫染汚自性。求正法是邪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a20"/><lb ed="R112" n="0916b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740a2001">捨者求者皆是染汚也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a21"/><lb ed="R112" n="0916b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740a2101">斷煩惱名二乘。煩惱不生名大涅槃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a22"/><lb ed="R112" n="0916b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740a2201">斷者能所也。不生者無能所也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a23"/><lb ed="R112" n="0916b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740a2301">須虗懷自照。信一念緣起無生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740a24"/><lb ed="R112" n="0916b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740a2401">此單明性起。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0740b" n="0740b"/>
<lb ed="X" n="0740b01"/><lb ed="R112" n="0916b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740b0101">諦觀殺盜婬妄從一心上起。當處便寂。何須更斷。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b02"/><lb ed="R112" n="0916b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740b0201">此雙明性相。</p>
<lb ed="X" n="0740b03"/><lb ed="R112" n="0916b15"/><p xml:id="pX63p0740b0301">經云。不起一念名爲永斷無明。又云念起卽覺。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b04"/><lb ed="R112" n="0916b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740b0401">知幻卽離不作方便。離幻卽覺亦無漸次。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b05"/><lb ed="R112" n="0916b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740b0501">心爲幻師也。身爲幻城也。世界幻衣也。名相幻食
<lb ed="X" n="0740b06"/><lb ed="R112" n="0916b18"/>也。至於起心動念言妄言眞。無非幻也。又無始幻
<lb ed="X" n="0740b07"/><lb ed="R112" n="0917a01"/>無明皆從覺心生。幻幻如空花。幻滅名不動。故夢
<lb ed="X" n="0740b08"/><lb ed="R112" n="0917a02"/>瘡求醫者。寤來無方便。知幻者亦如是。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b09"/><lb ed="R112" n="0917a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740b0901">衆生於無生中妄見生死涅槃。如見空花起滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b10"/><lb ed="R112" n="0917a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740b1001">性本無生故無生涅也。空本無花故無起滅也。見
<lb ed="X" n="0740b11"/><lb ed="R112" n="0917a05"/>生死者如見空花起也。見涅槃者如見空花滅也。
<lb ed="X" n="0740b12"/><lb ed="R112" n="0917a06"/>然起本無起滅本無滅。於此二見不用<anchor xml:id="nkr_note_orig_0740001" n="0740001"/>窺詰。是故
<lb ed="X" n="0740b13"/><lb ed="R112" n="0917a07"/>思益經云。諸佛出世非爲度衆生。只爲度生死涅
<lb ed="X" n="0740b14"/><lb ed="R112" n="0917a08"/>槃二見耳。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b15"/><lb ed="R112" n="0917a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740b1501">菩薩度衆生入滅度。又實無衆生得滅度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b16"/><lb ed="R112" n="0917a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740b1601">菩薩只以念念爲衆生也。了念體空者度衆生也。
<lb ed="X" n="0740b17"/><lb ed="R112" n="0917a11"/>念旣空寂者實無衆生得滅度也。此上論信解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b18"/><lb ed="R112" n="0917a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740b1801">理雖頓悟。事非頓除。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b19"/><lb ed="R112" n="0917a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740b1901">文殊達天眞。普賢明緣起。解似電光。行同窮子。此
<lb ed="X" n="0740b20"/><lb ed="R112" n="0917a14"/>下論修證。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b21"/><lb ed="R112" n="0917a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740b2101">帶婬修禪如蒸沙作飯。帶殺修禪如塞耳呌聲。帶偷
<lb ed="X" n="0740b22"/><lb ed="R112" n="0917a16"/>修禪如漏巵求滿。帶妄修禪如刻糞爲香。縱有多智
<lb ed="X" n="0740b23"/><lb ed="R112" n="0917a17"/>皆成魔道。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740b24"/><lb ed="R112" n="0917a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740b2401">此明修行軌則三無漏學也。小乘稟法爲戒。粗治
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0740c" n="0740c"/>
<lb ed="X" n="0740c01"/><lb ed="R112" n="0917b01"/>其末。大乘攝心爲戒。細絕其本。然則法戒無身犯。
<lb ed="X" n="0740c02"/><lb ed="R112" n="0917b02"/>心戒無思犯也。婬者斷淸淨。殺者斷慈悲。盜者斷
<lb ed="X" n="0740c03"/><lb ed="R112" n="0917b03"/>福德。妄者斷眞實也。能成智慧縱得六神通。如不
<lb ed="X" n="0740c04"/><lb ed="R112" n="0917b04"/>斷殺盜婬妄。則必落魔道永失菩提正路矣。此四
<lb ed="X" n="0740c05"/><lb ed="R112" n="0917b05"/>戒百戒之根。故別明之使無思犯也。無憶曰戒。無
<lb ed="X" n="0740c06"/><lb ed="R112" n="0917b06"/>念曰定。莫妄曰慧。又戒爲捉賊。定爲縛賊。慧爲殺
<lb ed="X" n="0740c07"/><lb ed="R112" n="0917b07"/>賊。又戒器完固。定水澄淸。慧月方現。此三學者實
<lb ed="X" n="0740c08"/><lb ed="R112" n="0917b08"/>爲萬法之源。故特明之使無諸漏也。　靈山會上
<lb ed="X" n="0740c09"/><lb ed="R112" n="0917b09"/>豈有無行佛。少林門下豈有妄語祖。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c10"/><lb ed="R112" n="0917b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740c1001">無德之人不依佛戒不護三業。放逸懈怠輕慢佗人。
<lb ed="X" n="0740c11"/><lb ed="R112" n="0917b11"/>輕量是非而爲根本。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c12"/><lb ed="R112" n="0917b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740c1201">一破心戒百過俱生。</p>
<lb ed="X" n="0740c13"/><lb ed="R112" n="0917b13"/><p xml:id="pX63p0740c1301">評曰。如此魔徒。末法熾盛惱亂正法。學者詳之。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c14"/><lb ed="R112" n="0917b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740c1401">若不持戒。尙不得疥癩野干之身。況淸淨菩提果可
<lb ed="X" n="0740c15"/><lb ed="R112" n="0917b15"/>冀乎。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c16"/><lb ed="R112" n="0917b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740c1601">重戒如佛佛常在焉。須草繫鵝珠以爲先導。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c17"/><lb ed="R112" n="0917b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740c1701">欲脫生死先斷貪欲及諸愛渴。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c18"/><lb ed="R112" n="0917b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740c1801">愛爲輪迴之本。欲爲受生之緣。佛云。婬心不除塵
<lb ed="X" n="0740c19"/><lb ed="R112" n="0918a01"/>不可出。又云。恩愛一縛著率人入罪門。渴者情愛
<lb ed="X" n="0740c20"/><lb ed="R112" n="0918a02"/>之至切也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c21"/><lb ed="R112" n="0918a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740c2101">無礙淸淨慧。皆因禪定生。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c22"/><lb ed="R112" n="0918a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0740c2201">超凡入聖坐脫立亡者皆禪定之力也。故云欲求
<lb ed="X" n="0740c23"/><lb ed="R112" n="0918a05"/>聖道離此無路。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0740c24"/><lb ed="R112" n="0918a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0740c2401">心在定則能知世間生滅諸相。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0741a" n="0741a"/>
<lb ed="X" n="0741a01"/><lb ed="R112" n="0918a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a0101">虗隙日光纖埃擾擾。淸潭水底影像昭昭。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a02"/><lb ed="R112" n="0918a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a0201">見境心不起名不生。不生名無念。無念名解脫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a03"/><lb ed="R112" n="0918a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a0301">戒也定也慧也。擧一具三。不是單相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a04"/><lb ed="R112" n="0918a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a0401">修道證滅是亦非眞也。心法本寂乃眞滅也。故曰諸
<lb ed="X" n="0741a05"/><lb ed="R112" n="0918a11"/>法從本來。常自寂滅相。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a06"/><lb ed="R112" n="0918a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a0601">眼不自見。見眼者妄也。故妙首思量。淨名杜默。此
<lb ed="X" n="0741a07"/><lb ed="R112" n="0918a13"/>下散擧細行。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a08"/><lb ed="R112" n="0918a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a0801">貧人來乞隨分施與。同體大悲是眞布施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a09"/><lb ed="R112" n="0918a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a0901">自佗爲一曰同體。空手來空手去。吾家活計。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a10"/><lb ed="R112" n="0918a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a1001">有人來害。當自攝心勿生嗔恨。一念嗔心起。百萬障
<lb ed="X" n="0741a11"/><lb ed="R112" n="0918a17"/>門開。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a12"/><lb ed="R112" n="0918a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a1201">煩惱雖無量。嗔慢爲甚。涅槃云。塗割兩無心。嗔如
<lb ed="X" n="0741a13"/><lb ed="R112" n="0918b01"/>冷雲中霹靂起火來。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a14"/><lb ed="R112" n="0918b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a1401">若無忍行。萬行不成。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a15"/><lb ed="R112" n="0918b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a1501">行門雖無量。慈忍爲根源。忍心如幻夢。辱境若龜
<lb ed="X" n="0741a16"/><lb ed="R112" n="0918b04"/>毛。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a17"/><lb ed="R112" n="0918b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a1701">守本眞心第一精進。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a18"/><lb ed="R112" n="0918b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a1801">若起精進心。是妄非精進。故云莫妄想莫妄想。懈
<lb ed="X" n="0741a19"/><lb ed="R112" n="0918b07"/>怠者常常望後。是自棄人也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a20"/><lb ed="R112" n="0918b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a2001">持呪者。現業易制自行可違。宿業難除必借神力。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a21"/><lb ed="R112" n="0918b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a2101">摩登得果信不誣矣。故不持神呪遠離魔事者無
<lb ed="X" n="0741a22"/><lb ed="R112" n="0918b10"/>有是處。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a23"/><lb ed="R112" n="0918b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741a2301">禮拜者敬也伏也。恭敬眞性。屈伏無明。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741a24"/><lb ed="R112" n="0918b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741a2401">身口意淸淨則佛出世。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0741b" n="0741b"/>
<lb ed="X" n="0741b01"/><lb ed="R112" n="0918b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741b0101">念佛者在口曰誦。在心曰念。徒誦失念。於道無益。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741b02"/><lb ed="R112" n="0918b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741b0201">阿彌陀佛六字法門。定出輪迴之捷徑也。心則緣
<lb ed="X" n="0741b03"/><lb ed="R112" n="0918b15"/>佛境界憶持不忘。口則稱佛名號分明不亂。如是
<lb ed="X" n="0741b04"/><lb ed="R112" n="0918b16"/>心口相應名曰念佛。</p>
<lb ed="X" n="0741b05"/><lb ed="R112" n="0918b17"/><p xml:id="pX63p0741b0501">評曰。五祖云。守本眞心勝念十方諸佛。六祖云。
<lb ed="X" n="0741b06"/><lb ed="R112" n="0918b18"/>常念佗佛不免生死。守我本心卽到彼岸。又云。
<lb ed="X" n="0741b07"/><lb ed="R112" n="0919a01"/>佛向性中作。莫向身外求。又云。迷人念佛求生。
<lb ed="X" n="0741b08"/><lb ed="R112" n="0919a02"/>悟人自淨其心。又云。大抵衆生悟心自度。佛不
<lb ed="X" n="0741b09"/><lb ed="R112" n="0919a03"/>能度衆生<note place="inline">云云</note>。如上諸德。直指本心別無方便
<lb ed="X" n="0741b10"/><lb ed="R112" n="0919a04"/><note place="inline">方將一法便逗諸根</note>。理實如是。然迹門實有<name role="" type="person">極樂世界</name>。阿
<lb ed="X" n="0741b11"/><lb ed="R112" n="0919a05"/>彌陀佛有四十八大願。凡念十聲者承此願力
<lb ed="X" n="0741b12"/><lb ed="R112" n="0919a06"/>往生蓮胎徑脫輪迴。三世諸佛異口同音。十方
<lb ed="X" n="0741b13"/><lb ed="R112" n="0919a07"/>菩薩同願往生。又況古今往生之人傳記昭昭。
<lb ed="X" n="0741b14"/><lb ed="R112" n="0919a08"/>願諸行者愼勿錯認。勉之勉之。</p>
<lb ed="X" n="0741b15"/><lb ed="R112" n="0919a09"/><p xml:id="pX63p0741b1501">梵語阿彌陀。此云無量壽。亦云無量光。十方三
<lb ed="X" n="0741b16"/><lb ed="R112" n="0919a10"/>世第一佛號也。因名法藏比丘。對<name role="" type="person">世自在王佛</name>
<lb ed="X" n="0741b17"/><lb ed="R112" n="0919a11"/>發四十八願云。我作佛時。十方無央數世界諸
<lb ed="X" n="0741b18"/><lb ed="R112" n="0919a12"/>天人民以至蜎飛蝡動之流。念我名十聲者必
<lb ed="X" n="0741b19"/><lb ed="R112" n="0919a13"/>生我刹中。不得是願。終不成佛<note place="inline">云云</note>。先聖云。唱
<lb ed="X" n="0741b20"/><lb ed="R112" n="0919a14"/>佛一聲天魔喪膽。名除鬼簿蓮出金池。又懺法
<lb ed="X" n="0741b21"/><lb ed="R112" n="0919a15"/>云。自力佗力一遲一速。欲越海者。種樹作船遲
<lb ed="X" n="0741b22"/><lb ed="R112" n="0919a16"/>也。比自力也。借船越海速也。比佛力也。又曰。世
<lb ed="X" n="0741b23"/><lb ed="R112" n="0919a17"/>間稚兒迫於水火高聲大呌。則父母聞之急走
<lb ed="X" n="0741b24"/><lb ed="R112" n="0919a18"/>救援。如人臨命終時高聲念佛。則佛具神通決
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0741c" n="0741c"/>
<lb ed="X" n="0741c01"/><lb ed="R112" n="0919b01"/>定來迎爾。是故大聖慈悲勝於父母也。衆生生
<lb ed="X" n="0741c02"/><lb ed="R112" n="0919b02"/>死甚於水火也。有人云。自心淨土。淨土不可生。
<lb ed="X" n="0741c03"/><lb ed="R112" n="0919b03"/>自性彌陀。彌陀不可見。此言似是而非也。彼佛
<lb ed="X" n="0741c04"/><lb ed="R112" n="0919b04"/>無貪無嗔。我亦無貪嗔乎。彼佛變地獄作蓮花
<lb ed="X" n="0741c05"/><lb ed="R112" n="0919b05"/>易於反掌。我則以業力常恐自墮於地獄。況變
<lb ed="X" n="0741c06"/><lb ed="R112" n="0919b06"/>作蓮花乎。彼佛觀無盡世界如在目前。我則隔
<lb ed="X" n="0741c07"/><lb ed="R112" n="0919b07"/>壁事猶不知。況見十方世界如目前乎。是故人
<lb ed="X" n="0741c08"/><lb ed="R112" n="0919b08"/>人性則雖佛。而行則衆生。論其相用天地懸
<lb ed="X" n="0741c09"/><lb ed="R112" n="0919b09"/>隔。圭峰云。設實頓悟終須漸行。誠哉是言也。然
<lb ed="X" n="0741c10"/><lb ed="R112" n="0919b10"/>則寄語自性彌陀者。豈有天生釋迦自然彌陀
<lb ed="X" n="0741c11"/><lb ed="R112" n="0919b11"/>耶。須自忖量。人豈不自知。臨命終時生死苦際
<lb ed="X" n="0741c12"/><lb ed="R112" n="0919b12"/>定得自在否。若不如是。莫以一時貢高却致永
<lb ed="X" n="0741c13"/><lb ed="R112" n="0919b13"/>劫沉墮。又<name role="" type="person">馬鳴</name>･龍樹悉是祖師。皆明垂言敎深
<lb ed="X" n="0741c14"/><lb ed="R112" n="0919b14"/>勸往生。我何人哉不欲往生。又自云。西方去此
<lb ed="X" n="0741c15"/><lb ed="R112" n="0919b15"/>遠夫十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0741001" n="0741001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0741001" n="0741001"/>方<note place="inline">十惡</note>八千<note place="inline">八邪</note>。此爲鈍根說相也。又云。西
<lb ed="X" n="0741c16"/><lb ed="R112" n="0919b16"/>方去此不遠。卽心<note place="inline">衆生</note>是佛<note place="inline">彌陀</note>。此爲利根說性也。
<lb ed="X" n="0741c17"/><lb ed="R112" n="0919b17"/>敎有權實。語有顯密。若解行相應者遠近俱通
<lb ed="X" n="0741c18"/><lb ed="R112" n="0919b18"/>也。故祖師門下亦有或喚阿彌陀佛者<note place="inline">惠遠</note>。或喚
<lb ed="X" n="0741c19"/><lb ed="R112" n="0920a01"/>主人公者<note place="inline">瑞岩</note>。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741c20"/><lb ed="R112" n="0920a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741c2001">聽經有經耳之緣。隨喜之福。幻<g ref="#CB02553">𨈬</g>有盡。實行不亡。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741c21"/><lb ed="R112" n="0920a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741c2101">此明智學如食金剛勝施七寶。壽師云。聞而不信
<lb ed="X" n="0741c22"/><lb ed="R112" n="0920a04"/>尙結佛種之因。學而不成猶益人天之福。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741c23"/><lb ed="R112" n="0920a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0741c2301">看經若不向自<anchor xml:id="nkr_note_add_0741c2301" n="0741c2301"/><anchor xml:id="beg0741c2301" n="0741c2301"/>己<anchor xml:id="end0741c2301"/>上做工夫。雖看盡萬藏猶無益也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0741c24"/><lb ed="R112" n="0920a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0741c2401">此明愚學如春禽晝啼秋蟲夜鳴。密師云。識字看
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0742a" n="0742a"/>
<lb ed="X" n="0742a01"/><lb ed="R112" n="0920a07"/>經元不證悟。銷文釋義唯熾貪嗔邪見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a02"/><lb ed="R112" n="0920a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742a0201">學未至於道。衒耀見聞徒以口舌辨利相勝者。如廁
<lb ed="X" n="0742a03"/><lb ed="R112" n="0920a09"/>屋塗丹雘。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a04"/><lb ed="R112" n="0920a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742a0401">別明末世愚學。學本修性。全習爲人。是誠何心哉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a05"/><lb ed="R112" n="0920a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742a0501">出家人習外典。如以刀割泥。泥無所用而刀自傷焉。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a06"/><lb ed="R112" n="0920a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742a0601">門外長者子。還入火宅中。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a07"/><lb ed="R112" n="0920a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742a0701">出家爲僧豈細事乎。非求安逸也。非求溫飽也。非求
<lb ed="X" n="0742a08"/><lb ed="R112" n="0920a14"/>利名也。爲生死也。爲斷煩惱也。爲續佛慧命也。爲出
<lb ed="X" n="0742a09"/><lb ed="R112" n="0920a15"/>三界度衆生也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a10"/><lb ed="R112" n="0920a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742a1001">可謂衝天大丈夫。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a11"/><lb ed="R112" n="0920a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742a1101">佛云。無常之火燒諸世間。又云。衆生苦火四面俱焚。
<lb ed="X" n="0742a12"/><lb ed="R112" n="0920a18"/>又云。諸煩惱賊常伺殺人。道人宜自警悟。如救頭燃。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a13"/><lb ed="R112" n="0920b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742a1301">身有生老病死。界有成住壞空。心有生住異滅。此
<lb ed="X" n="0742a14"/><lb ed="R112" n="0920b02"/>無常苦火四面俱焚者也。謹白參玄人。光陰莫虗
<lb ed="X" n="0742a15"/><lb ed="R112" n="0920b03"/>度。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a16"/><lb ed="R112" n="0920b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742a1601">貪世浮名枉功勞形。營求世利業火加薪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a17"/><lb ed="R112" n="0920b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742a1701">貪世浮名者。有人詩云。鴻飛天末迹留沙。人去黃
<lb ed="X" n="0742a18"/><lb ed="R112" n="0920b06"/>泉名在家。營求世利者。有人詩云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0742a1801" n="0742a1801"/><anchor xml:id="beg0742a1801" n="0742a1801"/>采<anchor xml:id="end0742a1801"/>得百花成蜜
<lb ed="X" n="0742a19"/><lb ed="R112" n="0920b07"/>後。不知辛苦爲誰甜。枉功勞形者。鑿氷雕刻不用
<lb ed="X" n="0742a20"/><lb ed="R112" n="0920b08"/>之巧也。業火加薪者。麤弊色香致火之具也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a21"/><lb ed="R112" n="0920b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742a2101">名利衲子不如草衣野人。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742a22"/><lb ed="R112" n="0920b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742a2201">唾金輪入雪山。千世尊不易之軌則。末世羊質虎
<lb ed="X" n="0742a23"/><lb ed="R112" n="0920b11"/>皮之輩不識廉耻。望風隨勢陰媚取寵。噫其懲也
<lb ed="X" n="0742a24"/><lb ed="R112" n="0920b12"/>夫。</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0742b" n="0742b"/>
<lb ed="X" n="0742b01"/><lb ed="R112" n="0920b13"/><p xml:id="pX63p0742b0101">心染世利者阿附權門趨走風塵。返取笑於俗
<lb ed="X" n="0742b02"/><lb ed="R112" n="0920b14"/>人。此衲子以羊質證此多行。以懲也夫三字結
<lb ed="X" n="0742b03"/><lb ed="R112" n="0920b15"/>之。此三字文出莊子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b04"/><lb ed="R112" n="0920b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742b0401">佛云。云何賊人。假我衣服。裨販如來。造種種業。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b05"/><lb ed="R112" n="0920b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742b0501">末法比丘有多般名字。或烏鼠僧。或啞羊僧。或禿
<lb ed="X" n="0742b06"/><lb ed="R112" n="0920b18"/>居士。或地獄滓。或被袈裟賊。噫其所以以此。</p>
<lb ed="X" n="0742b07"/><lb ed="R112" n="0921a01"/><p xml:id="pX63p0742b0701">裨販如來者。撥因果。排罪福。沸騰身口。迭起愛
<lb ed="X" n="0742b08"/><lb ed="R112" n="0921a02"/>憎。可謂愍也。避僧避俗曰烏鼠。舌不說法曰啞
<lb ed="X" n="0742b09"/><lb ed="R112" n="0921a03"/>羊。僧形俗心曰禿居士。罪重不遷曰地獄滓。賣
<lb ed="X" n="0742b10"/><lb ed="R112" n="0921a04"/>佛營生曰被袈裟賊。以被袈裟賊證此多名。以
<lb ed="X" n="0742b11"/><lb ed="R112" n="0921a05"/>此二字結之。此二字文出老子。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b12"/><lb ed="R112" n="0921a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742b1201">於戲。佛子一衣一食。莫非農夫之血織女苦。道眼未
<lb ed="X" n="0742b13"/><lb ed="R112" n="0921a07"/>明。如何消得。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b14"/><lb ed="R112" n="0921a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742b1401">傳燈。一道人道眼未明故。身爲木菌以還信施。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b15"/><lb ed="R112" n="0921a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742b1501">故曰要識披毛戴角底麼。卽今虗受信施者是。有人
<lb ed="X" n="0742b16"/><lb ed="R112" n="0921a10"/>未飢而食未寒而衣。是誠何心哉。都不思目前之樂。
<lb ed="X" n="0742b17"/><lb ed="R112" n="0921a11"/>便是身後之苦也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b18"/><lb ed="R112" n="0921a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742b1801">智論。一道人五粒粟受牛身。生償筋骨。死還皮肉。
<lb ed="X" n="0742b19"/><lb ed="R112" n="0921a13"/>虗受信施。報應如響。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b20"/><lb ed="R112" n="0921a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742b2001">故曰。寧以熱鐵纏身。不受信心人衣。寧以洋銅灌口。
<lb ed="X" n="0742b21"/><lb ed="R112" n="0921a15"/>不受信心人食。寧以鐵鑵投身。不受信心人房舍等。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b22"/><lb ed="R112" n="0921a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742b2201">梵網經云。不以破戒之身受信心人種種供養乃
<lb ed="X" n="0742b23"/><lb ed="R112" n="0921a17"/>種種施物。菩薩若不發是願則得輕垢罪。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742b24"/><lb ed="R112" n="0921a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742b2401">故曰。道人進食如進毒。受施如受箭。弊厚言甘。道人
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0742c" n="0742c"/>
<lb ed="X" n="0742c01"/><lb ed="R112" n="0921b01"/>所畏。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c02"/><lb ed="R112" n="0921b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742c0201">進食如進毒者。畏喪其道眼也。受施如受箭者。畏
<lb ed="X" n="0742c03"/><lb ed="R112" n="0921b03"/>失其道果也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c04"/><lb ed="R112" n="0921b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742c0401">故曰。修道之人如一塊磨刀之石。張三也來磨。李四
<lb ed="X" n="0742c05"/><lb ed="R112" n="0921b05"/>也來磨。磨來磨去。別人刀快而自家石漸消。然有人
<lb ed="X" n="0742c06"/><lb ed="R112" n="0921b06"/>更嫌佗人不來我石上磨。實爲可惜。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c07"/><lb ed="R112" n="0921b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742c0701">如此道人。平生所向只在溫飽。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c08"/><lb ed="R112" n="0921b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742c0801">故古語亦有之曰。三途苦未是苦。袈<anchor xml:id="nkr_note_add_0742c0801" n="0742c0801"/><anchor xml:id="beg0742c0801" n="0742c0801"/>裟<anchor xml:id="end0742c0801"/>下失人身始
<lb ed="X" n="0742c09"/><lb ed="R112" n="0921b09"/>是苦也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c10"/><lb ed="R112" n="0921b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742c1001">古人云。今生未明心。滴水也難消。此所以袈裟下
<lb ed="X" n="0742c11"/><lb ed="R112" n="0921b11"/>失人身也。佛子佛子憤之激之。此章始起於一於
<lb ed="X" n="0742c12"/><lb ed="R112" n="0921b12"/>戲。終結於一古語。中間細繹許多。故曰字亦一段
<lb ed="X" n="0742c13"/><lb ed="R112" n="0921b13"/>文法也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c14"/><lb ed="R112" n="0921b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0742c1401">咄哉此身。九孔常流百千癰疽一片薄皮。又云革囊
<lb ed="X" n="0742c15"/><lb ed="R112" n="0921b15"/>盛糞膿血之聚。臭穢可鄙。無貪惜之。何況百年將養
<lb ed="X" n="0742c16"/><lb ed="R112" n="0921b16"/>一息背恩。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0742c17"/><lb ed="R112" n="0921b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0742c1701">上來諸業皆由此身。發聲叱咄深有警也。此身諸
<lb ed="X" n="0742c18"/><lb ed="R112" n="0921b18"/>愛根本。了之虗妄則諸愛自除。如其耽著則起無
<lb ed="X" n="0742c19"/><lb ed="R112" n="0922a01"/>量過患。故於此特明之。以開修道之眼也。</p>
<lb ed="X" n="0742c20"/><lb ed="R112" n="0922a02"/><p xml:id="pX63p0742c2001">評曰。四大無生故一爲假四冤。四大背恩故一
<lb ed="X" n="0742c21"/><lb ed="R112" n="0922a03"/>爲養四蛇。我不了虗妄故爲佗人也嗔之慢之。
<lb ed="X" n="0742c22"/><lb ed="R112" n="0922a04"/>佗人亦不了虗妄故爲我也嗔之慢之。若二鬼
<lb ed="X" n="0742c23"/><lb ed="R112" n="0922a05"/>之爭一屍也。一屍之爲體也。一曰泡聚。一曰夢
<lb ed="X" n="0742c24"/><lb ed="R112" n="0922a06"/>聚。一曰苦聚。一曰糞聚。非徒速朽亦甚鄙陋。上
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0743a" n="0743a"/>
<lb ed="X" n="0743a01"/><lb ed="R112" n="0922a07"/>七孔常流涕唾。下二孔常流屎尿。故須十二時
<lb ed="X" n="0743a02"/><lb ed="R112" n="0922a08"/>中潔淨身器以參衆數。凡行麤不淨者善神必
<lb ed="X" n="0743a03"/><lb ed="R112" n="0922a09"/>背去。因果經云。將不淨手執經卷。在佛前涕唾
<lb ed="X" n="0743a04"/><lb ed="R112" n="0922a10"/>者。必當獲廁虫報。文殊經云。大小便時狀如木
<lb ed="X" n="0743a05"/><lb ed="R112" n="0922a11"/>石。愼勿語言作聲。又勿畫壁書字。又勿吐痰入
<lb ed="X" n="0743a06"/><lb ed="R112" n="0922a12"/>廁中。又云登廁不洗淨者。不得坐禪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0743001" n="0743001"/>狀。不得登
<lb ed="X" n="0743a07"/><lb ed="R112" n="0922a13"/>寶殿。律云。初入廁時。先須彈指三下。以警在穢
<lb ed="X" n="0743a08"/><lb ed="R112" n="0922a14"/>之鬼。默誦神呪各七遍。初誦入廁呪曰。</p><p cb:type="dharani" xml:id="pX63p0743a0816" cb:place="inline"><note place="inline">【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】
<lb ed="X" n="0743a09"/><lb ed="R112" n="0922a15"/>唵狠嚕陀耶莎訶</note>。</p><p xml:id="pX63p0743a0908" cb:place="inline">次誦洗淨呪曰。</p><p cb:type="dharani" xml:id="pX63p0743a0914" cb:place="inline"><note place="inline">【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】唵賀曩蜜<g ref="#CB00069">㗚</g>帝莎訶</note>。</p>
<lb ed="X" n="0743a10"/><lb ed="R112" n="0922a16"/><p xml:id="pX63p0743a1001">右手執甁。左手<note place="inline">用無名指</note>洗之。淨水旋旋傾之。著實
<lb ed="X" n="0743a11"/><lb ed="R112" n="0922a17"/>洗淨。次誦洗手呪曰。</p><p cb:type="dharani" xml:id="pX63p0743a1109" cb:place="inline"><note place="inline">【韓】【韓】【韓】【韓】唵主迦囉【韓】【韓】【韓】野莎訶</note>。</p><p xml:id="pX63p0743a1137" cb:place="inline">次誦去
<lb ed="X" n="0743a12"/><lb ed="R112" n="0922a18"/>穢呪曰。</p><p cb:type="dharani" xml:id="pX63p0743a1204" cb:place="inline"><note place="inline">【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】唵室利曳婆醯【韓】【韓】【韓】<anchor xml:id="nkr_note_add_0743a1201" n="0743a1201"/><anchor xml:id="beg0743a1201" n="0743a1201"/>娑<anchor xml:id="end0743a1201"/>嚩賀</note>。</p><p xml:id="pX63p0743a1240" cb:place="inline">次誦淨身呪曰。</p>
<lb ed="X" n="0743a13"/><lb ed="R112" n="0922b01"/><p cb:type="dharani" xml:id="pX63p0743a1301"><note place="inline">【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】【韓】唵跋折囉惱迦吒娑【韓】【韓】嚩賀</note>。</p><p xml:id="pX63p0743a1338" cb:place="inline">此五神呪有大威德。
<lb ed="X" n="0743a14"/><lb ed="R112" n="0922b02"/>諸惡鬼神聞必拱手。若不如法誦持。則雖用七
<lb ed="X" n="0743a15"/><lb ed="R112" n="0922b03"/>恒河水洗至金剛際亦不得身器淸淨。又云。洗
<lb ed="X" n="0743a16"/><lb ed="R112" n="0922b04"/>淨須用冷水。洗手須用皂角。又木屑<g ref="#CB01926">灰</g>泥亦通。
<lb ed="X" n="0743a17"/><lb ed="R112" n="0922b05"/>若不用<g ref="#CB01926">灰</g>泥。則觸水淋其手背垢穢尙存。禮佛
<lb ed="X" n="0743a18"/><lb ed="R112" n="0922b06"/>誦經必得罪<note place="inline">云云</note>。此登廁洗淨之法。亦是道人
<lb ed="X" n="0743a19"/><lb ed="R112" n="0922b07"/>日用行實。故略引經語幷附于此。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743a20"/><lb ed="R112" n="0922b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743a2001">有罪卽懺悔。發業卽慚愧有丈夫氣象。又改過自新
<lb ed="X" n="0743a21"/><lb ed="R112" n="0922b09"/>罪隨心滅。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743a22"/><lb ed="R112" n="0922b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743a2201">懺悔者。懺其前愆。悔其後過。慚愧者。慚責於內。愧
<lb ed="X" n="0743a23"/><lb ed="R112" n="0922b11"/>發於外。然心本空寂罪業無寄。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743a24"/><lb ed="R112" n="0922b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743a2401">道人宜應端心以質直爲本。一瓢一衲旅泊無累。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0743b" n="0743b"/>
<lb ed="X" n="0743b01"/><lb ed="R112" n="0922b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743b0101">佛云心如直絃。又云直心是道場。若不耽著此身。
<lb ed="X" n="0743b02"/><lb ed="R112" n="0922b14"/>則必旅泊無累。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b03"/><lb ed="R112" n="0922b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743b0301">凡夫取境。道人取心。心境兩忘乃是眞法。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b04"/><lb ed="R112" n="0922b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743b0401">取境者如鹿之趂空花也。取心者如猿之捉水月
<lb ed="X" n="0743b05"/><lb ed="R112" n="0922b17"/>也。境心雖殊。取病則一也。此合論凡夫二乘。　天
<lb ed="X" n="0743b06"/><lb ed="R112" n="0922b18"/>地尙空秦日月。山河不見漢君臣。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b07"/><lb ed="R112" n="0923a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743b0701">聲聞宴坐林中被魔王捉。菩薩遊戲世間外魔不見。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b08"/><lb ed="R112" n="0923a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743b0801">聲聞取靜爲行故心動。心動則鬼見也。菩薩性自
<lb ed="X" n="0743b09"/><lb ed="R112" n="0923a03"/>空寂故無迹。無迹則外魔不見。此合論二乘菩薩。</p>
<lb ed="X" n="0743b10"/><lb ed="R112" n="0923a04"/><p xml:id="pX63p0743b1001">三月懶遊花下路。一家愁閉雨中門。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b11"/><lb ed="R112" n="0923a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743b1101">凡人臨命終時。但觀五蘊皆空四大無我。眞心無相
<lb ed="X" n="0743b12"/><lb ed="R112" n="0923a06"/>不去不來。生時性亦不生。死時性亦不去。湛然圓寂
<lb ed="X" n="0743b13"/><lb ed="R112" n="0923a07"/>心境一如。但能如是直下頓了。不爲三世所抅繫。便
<lb ed="X" n="0743b14"/><lb ed="R112" n="0923a08"/>是出世自由人也。若見諸佛無心隨去。若見地獄無
<lb ed="X" n="0743b15"/><lb ed="R112" n="0923a09"/>心怖畏。但自無心同於法界。此卽是要節也。然則平
<lb ed="X" n="0743b16"/><lb ed="R112" n="0923a10"/>常是因。臨終是果。道人須著眼看。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b17"/><lb ed="R112" n="0923a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743b1701">　怕死老年親釋迦。　如向此時明自<anchor xml:id="nkr_note_add_0743b1701" n="0743b1701"/><anchor xml:id="beg0743b1701" n="0743b1701"/>己<anchor xml:id="end0743b1701"/>。　百年光
<lb ed="X" n="0743b18"/><lb ed="R112" n="0923a12"/>影轉頭非。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b19"/><lb ed="R112" n="0923a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743b1901">凡人臨命終時。若一毫毛凡聖情量不盡。思慮未忘。
<lb ed="X" n="0743b20"/><lb ed="R112" n="0923a14"/>向驢胎馬腹裏托質。泥犂鑊湯中煑煠。乃至依前再
<lb ed="X" n="0743b21"/><lb ed="R112" n="0923a15"/>爲螻蟻蚊虻。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743b22"/><lb ed="R112" n="0923a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743b2201">白雲云。設使一毫毛凡聖情念淨盡。亦未免入驢
<lb ed="X" n="0743b23"/><lb ed="R112" n="0923a17"/>胎馬腹中。二見星飛散入諸趣。　烈火茫茫寶劒
<lb ed="X" n="0743b24"/><lb ed="R112" n="0923a18"/>當門。</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0743c" n="0743c"/>
<lb ed="X" n="0743c01"/><lb ed="R112" n="0923b01"/><p xml:id="pX63p0743c0101">評曰。此二節特開宗師無心合道門。權遮敎中
<lb ed="X" n="0743c02"/><lb ed="R112" n="0923b02"/>念佛求生門。然根器不同。志願亦異。各各如是
<lb ed="X" n="0743c03"/><lb ed="R112" n="0923b03"/>兩不相妨。願諸道者平常隨分各自勞力。最後
<lb ed="X" n="0743c04"/><lb ed="R112" n="0923b04"/>刹那莫生疑悔。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c05"/><lb ed="R112" n="0923b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743c0501">禪學者本地風光若未發明。則孤峭玄關擬從何透。
<lb ed="X" n="0743c06"/><lb ed="R112" n="0923b06"/>往往斷滅空以爲禪。無記空以爲道。一切俱無以爲
<lb ed="X" n="0743c07"/><lb ed="R112" n="0923b07"/>高見。此冥然頑空受病幽矣。今天下之言禪者多坐
<lb ed="X" n="0743c08"/><lb ed="R112" n="0923b08"/>在此病。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c09"/><lb ed="R112" n="0923b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743c0901">向上一關措足無門。雲門云。光不透脫有兩種病。
<lb ed="X" n="0743c10"/><lb ed="R112" n="0923b10"/>透過法身亦有兩種病。須一一透得始得。　不行
<lb ed="X" n="0743c11"/><lb ed="R112" n="0923b11"/>芳草路。難至落花村。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c12"/><lb ed="R112" n="0923b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743c1201">宗師亦有多病。病在耳目者以<g ref="#CB16364">𰦄</g>眉努目側耳點頭
<lb ed="X" n="0743c13"/><lb ed="R112" n="0923b13"/>爲禪。病在口舌者以顚言倒語胡喝亂喝爲禪。病在
<lb ed="X" n="0743c14"/><lb ed="R112" n="0923b14"/>手足者以進前退後指東畫西爲禪。病在心腹者以
<lb ed="X" n="0743c15"/><lb ed="R112" n="0923b15"/>窮玄究玅超情離見爲禪。據實而論。無非是病。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c16"/><lb ed="R112" n="0923b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743c1601">殺父母者佛前懺悔。謗般若者懺悔無路。　空中
<lb ed="X" n="0743c17"/><lb ed="R112" n="0923b17"/>撮影非爲玅。物外追蹤豈俊機。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c18"/><lb ed="R112" n="0923b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743c1801">本分宗師全提此句。如木人唱拍紅爐點雪。亦如石
<lb ed="X" n="0743c19"/><lb ed="R112" n="0924a01"/>火電光。學者實不可擬議也。故古人知師恩曰。不重
<lb ed="X" n="0743c20"/><lb ed="R112" n="0924a02"/>先師道德。只重先師不爲我說破。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c21"/><lb ed="R112" n="0924a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0743c2101">不道不道。恐上紙墨。　箭穿江月影。須是射鵰人。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0743c22"/><lb ed="R112" n="0924a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">釋詳辨宗途</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0743c2201">大抵學者先須詳辨宗途。昔<name role="" type="person">馬祖</name>一喝也百丈耳<g ref="#CB01042">䏊</g>
<lb ed="X" n="0743c23"/><lb ed="R112" n="0924a05"/>黃檗吐舌。這一喝便是拈花消息。亦是達磨初來底
<lb ed="X" n="0743c24"/><lb ed="R112" n="0924a06"/>面目。吁此臨濟宗之淵源。</p></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0744a" n="0744a"/>
<lb ed="X" n="0744a01"/><lb ed="R112" n="0924a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744a0101">識法者懼。和聲便打。　杖子一枝無節目。慇懃分
<lb ed="X" n="0744a02"/><lb ed="R112" n="0924a08"/>付夜行人。</p>
<lb ed="X" n="0744a03"/><lb ed="R112" n="0924a09"/><p xml:id="pX63p0744a0301">昔<name role="" type="person">馬祖</name>一喝也百丈得大機。黃檗得大用。大機
<lb ed="X" n="0744a04"/><lb ed="R112" n="0924a10"/>者圓應爲義。大用者直截爲義。事見傳燈錄。</p>
<lb ed="X" n="0744a05"/><lb ed="R112" n="0924a11"/><p xml:id="pX63p0744a0501">大凡祖師宗途有五。曰臨濟宗。曰曹洞宗。曰雲
<lb ed="X" n="0744a06"/><lb ed="R112" n="0924a12"/>門宗。曰潙仰宗。曰法眼宗。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0744a07"/><lb ed="R112" n="0924a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">臨濟宗</cb:mulu><head>臨濟宗</head>
<lb ed="X" n="0744a08"/><lb ed="R112" n="0924a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744a0801">本師釋迦佛至三十三世六祖慧能大師下直
<lb ed="X" n="0744a09"/><lb ed="R112" n="0924a15"/>傳。曰南嶽懷讓。曰<name role="" type="person">馬祖</name>道一。曰<name role="" type="person">百丈懷海</name>。曰黃
<lb ed="X" n="0744a10"/><lb ed="R112" n="0924a16"/>檗希運。曰臨濟義玄。曰興化存獎。曰南院首顒。
<lb ed="X" n="0744a11"/><lb ed="R112" n="0924a17"/>曰風穴延沼。曰首山省念。曰汾陽善昭。曰慈明
<lb ed="X" n="0744a12"/><lb ed="R112" n="0924a18"/>楚圓。曰楊岐方會。曰白雲守端。曰五祖法演<note place="inline">曰圓
<lb ed="X" n="0744a13"/><lb ed="R112" n="0924b01"/>悟克勤。曰徑山宗杲</note>禪師等。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744a14"/><lb ed="R112" n="0924b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">曹洞宗</cb:mulu><head>曹洞宗</head>
<lb ed="X" n="0744a15"/><lb ed="R112" n="0924b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744a1501">六祖下傍傳。曰靑原行思。曰石頭希遷。曰藥山
<lb ed="X" n="0744a16"/><lb ed="R112" n="0924b04"/>惟儼。曰雲岩曇晟。曰<name role="" type="person">洞山良价</name>。曰曹山耽章。曰
<lb ed="X" n="0744a17"/><lb ed="R112" n="0924b05"/>雲居道膺禪師等。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744a18"/><lb ed="R112" n="0924b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">雲門宗</cb:mulu><head>雲門宗</head>
<lb ed="X" n="0744a19"/><lb ed="R112" n="0924b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744a1901"><name role="" type="person">馬祖</name>傍傳。曰天王道悟。曰龍潭崇信。曰德山宣
<lb ed="X" n="0744a20"/><lb ed="R112" n="0924b08"/>鑑。曰雪峰義存。曰雲門文偃。曰雪竇重顯。曰天
<lb ed="X" n="0744a21"/><lb ed="R112" n="0924b09"/>衣義懷禪師等。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744a22"/><lb ed="R112" n="0924b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">潙仰宗</cb:mulu><head>潙仰宗</head>
<lb ed="X" n="0744a23"/><lb ed="R112" n="0924b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744a2301">百丈傍傳。曰潙山靈祐。曰仰山慧寂。曰香嚴智
<lb ed="X" n="0744a24"/><lb ed="R112" n="0924b12"/>閑。曰南塔光漏。曰芭蕉慧淸。曰霍山景通。曰無
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0744b" n="0744b"/>
<lb ed="X" n="0744b01"/><lb ed="R112" n="0924b13"/>著文喜禪師等。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b02"/><lb ed="R112" n="0924b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">法眼宗</cb:mulu><head>法眼宗</head>
<lb ed="X" n="0744b03"/><lb ed="R112" n="0924b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744b0301">雪峰傍傳。曰玄沙師備。曰地藏桂琛。曰法眼文
<lb ed="X" n="0744b04"/><lb ed="R112" n="0924b16"/>益。曰天台德韶。曰永明延壽。曰龍濟紹修。曰南
<lb ed="X" n="0744b05"/><lb ed="R112" n="0924b17"/>臺守安禪師等。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b06"/><lb ed="R112" n="0924b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">臨濟家風</cb:mulu><head>臨濟家風</head>
<lb ed="X" n="0744b07"/><lb ed="R112" n="0925a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744b0701">赤手單刀殺佛殺祖。辨古今於玄要。驗龍蛇於
<lb ed="X" n="0744b08"/><lb ed="R112" n="0925a02"/>主賓。操金剛寶釰。掃除竹木精靈。奪獅子全威。
<lb ed="X" n="0744b09"/><lb ed="R112" n="0925a03"/>震裂狐狸心膽。要識臨濟宗麼。靑天轟霹靂。平
<lb ed="X" n="0744b10"/><lb ed="R112" n="0925a04"/>地起波濤。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b11"/><lb ed="R112" n="0925a05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">曹洞家風</cb:mulu><head>曹洞家風</head>
<lb ed="X" n="0744b12"/><lb ed="R112" n="0925a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744b1201">權開五位善接三根。橫抽寶釰斬諸見稠林。妙
<lb ed="X" n="0744b13"/><lb ed="R112" n="0925a07"/>恊弘通截萬機穿鑿。威音那畔滿目烟光。空劫
<lb ed="X" n="0744b14"/><lb ed="R112" n="0925a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0744b1401" n="0744b1401"/><anchor xml:id="beg0744b1401" n="0744b1401"/>已<anchor xml:id="end0744b1401"/>前一壺風月。要識曹洞宗麼。佛祖未生空劫
<lb ed="X" n="0744b15"/><lb ed="R112" n="0925a09"/>外。正偏不落有無機。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b16"/><lb ed="R112" n="0925a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">雲門家風</cb:mulu><head>雲門家風</head>
<lb ed="X" n="0744b17"/><lb ed="R112" n="0925a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744b1701">劒鋒有路鐵壁無門。掀飜露布葛藤。剪却常情
<lb ed="X" n="0744b18"/><lb ed="R112" n="0925a12"/>見解。迅電不及思量。裂焰寧容湊泊。要識雲門
<lb ed="X" n="0744b19"/><lb ed="R112" n="0925a13"/>宗麼。拄杖子<g ref="#CB01387">𨁝</g>跳上天。盞子裏諸佛說法。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744b20"/><lb ed="R112" n="0925a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">潙仰家風</cb:mulu><head>潙仰家風</head>
<lb ed="X" n="0744b21"/><lb ed="R112" n="0925a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744b2101">師資唱和父子一家。脇下書字頭角崢嶸。室中
<lb ed="X" n="0744b22"/><lb ed="R112" n="0925a16"/>驗人獅子腰折。離四句絕百非一槌粉碎。有兩
<lb ed="X" n="0744b23"/><lb ed="R112" n="0925a17"/>口無一舌九曲珠通。要識潙仰宗麼。斷<g ref="#CB15156">碑</g>橫古
<lb ed="X" n="0744b24"/><lb ed="R112" n="0925a18"/>路。鐵牛眠少室。</p></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0744c" n="0744c"/>
<lb ed="X" n="0744c01"/><lb ed="R112" n="0925b01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">法眼家風</cb:mulu><head>法眼家風</head>
<lb ed="X" n="0744c02"/><lb ed="R112" n="0925b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744c0201">言中有響句裡藏鋒。髑髏常于世界。鼻孔磨觸
<lb ed="X" n="0744c03"/><lb ed="R112" n="0925b03"/>家風。風柯月渚顯露眞心。翠竹黃花宣明妙法。
<lb ed="X" n="0744c04"/><lb ed="R112" n="0925b04"/>要識法眼宗麼。風送斷雲歸嶺去。月和流水過
<lb ed="X" n="0744c05"/><lb ed="R112" n="0925b05"/>橋來。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c06"/><lb ed="R112" n="0925b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">別明臨濟宗旨</cb:mulu><head>別明臨濟宗旨</head>
<lb ed="X" n="0744c07"/><lb ed="R112" n="0925b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744c0701">大凡一句中具三玄。一玄中具三要。一句無文
<lb ed="X" n="0744c08"/><lb ed="R112" n="0925b08"/>綵卽三玄三要。有文綵卽權實玄照用要。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c09"/><lb ed="R112" n="0925b09"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三句</cb:mulu><head>三句</head>
<lb ed="X" n="0744c10"/><lb ed="R112" n="0925b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744c1001">第一句喪身失命。第二句未開口錯。第三句糞
<lb ed="X" n="0744c11"/><lb ed="R112" n="0925b11"/>箕掃<g ref="#CB00416">箒</g>。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c12"/><lb ed="R112" n="0925b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三要</cb:mulu><head>三要</head>
<lb ed="X" n="0744c13"/><lb ed="R112" n="0925b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744c1301">一要照卽大機。二要照卽大用。三要照用同時。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c14"/><lb ed="R112" n="0925b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">三玄</cb:mulu><head>三玄</head>
<lb ed="X" n="0744c15"/><lb ed="R112" n="0925b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744c1501">體中玄。三世一念等。句中玄。徑截言句等。玄中
<lb ed="X" n="0744c16"/><lb ed="R112" n="0925b16"/>玄。良久棒喝等。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c17"/><lb ed="R112" n="0925b17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四料棟</cb:mulu><head>四料棟</head>
<lb ed="X" n="0744c18"/><lb ed="R112" n="0925b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744c1801">奪人不奪境待下根。奪境不奪人待中根。人境
<lb ed="X" n="0744c19"/><lb ed="R112" n="0926a01"/>兩俱奪待上根。人境俱不奪待出格人。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0744c20"/><lb ed="R112" n="0926a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四賓主</cb:mulu><head>四賓主</head>
<lb ed="X" n="0744c21"/><lb ed="R112" n="0926a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0744c2101">賓中賓。學人無鼻孔。有問有答。</p>
<lb ed="X" n="0744c22"/><lb ed="R112" n="0926a04"/><p xml:id="pX63p0744c2201">賓中主。學人有鼻孔。有主有法。</p>
<lb ed="X" n="0744c23"/><lb ed="R112" n="0926a05"/><p xml:id="pX63p0744c2301">主中賓。師家無鼻孔。有問在。</p>
<lb ed="X" n="0744c24"/><lb ed="R112" n="0926a06"/><p xml:id="pX63p0744c2401">主中主。師家有鼻孔。不妨奇特。</p></cb:div></cb:div>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0745a" n="0745a"/>
<lb ed="X" n="0745a01"/><lb ed="R112" n="0926a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四照用</cb:mulu><head>四照用</head>
<lb ed="X" n="0745a02"/><lb ed="R112" n="0926a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0745a0201">先照後用有人在。先用後照有法在。照用同時
<lb ed="X" n="0745a03"/><lb ed="R112" n="0926a09"/>驅耕奪食。照用不同時有問有答。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a04"/><lb ed="R112" n="0926a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四大式(正利平常本分貢假)</cb:mulu><head>四大式<note place="inline">正利平常本分貢假</note></head>
<lb ed="X" n="0745a05"/><lb ed="R112" n="0926a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0745a0501">正利少林面壁類。平常禾山打皷類。本分山僧
<lb ed="X" n="0745a06"/><lb ed="R112" n="0926a12"/>不會類。貢假達磨不識類。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a07"/><lb ed="R112" n="0926a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四喝</cb:mulu><head>四喝</head>
<lb ed="X" n="0745a08"/><lb ed="R112" n="0926a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0745a0801">金剛王寶劒。一刀揮斷一切情解。踞地獅子。發
<lb ed="X" n="0745a09"/><lb ed="R112" n="0926a15"/>言吐氣衆魔腦烈。探竿影草。探其有無師承鼻
<lb ed="X" n="0745a10"/><lb ed="R112" n="0926a16"/>孔。一喝不作一喝用。具上三玄四賓主等。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a11"/><lb ed="R112" n="0926a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">八棒</cb:mulu><head>八棒</head>
<lb ed="X" n="0745a12"/><lb ed="R112" n="0926a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0745a1201">觸令返玄。接掃從正。靠玄復正。苦責罰棒。順宗
<lb ed="X" n="0745a13"/><lb ed="R112" n="0926b01"/>旨賞棒。有虗實辨棒。盲枷瞎棒。掃除凡聖正棒。
<lb ed="X" n="0745a14"/><lb ed="R112" n="0926b02"/>此等法非特臨濟宗風。上自諸佛下至衆生皆
<lb ed="X" n="0745a15"/><lb ed="R112" n="0926b03"/>分上事。若離此說法皆是妄語。</p></cb:div></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a16"/><lb ed="R112" n="0926b04"/><cb:div type="orig"><cb:mulu type="其他" level="1">釋詳辨宗途後文</cb:mulu><p xml:id="pX63p0745a1601">臨濟喝。德山棒。皆徹證無生。透頂透底大機大用。自
<lb ed="X" n="0745a17"/><lb ed="R112" n="0926b05"/>在無方。全身出沒全身擔荷。退守文殊普賢大人境
<lb ed="X" n="0745a18"/><lb ed="R112" n="0926b06"/>界。然據實而論。此二師亦不免偷心鬼子。</p>
<lb ed="X" n="0745a19"/><lb ed="R112" n="0926b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0745a1901">凜凜吹毛。不犯鋒鋩。　爍爍寒光珠媚水。寥寥雲
<lb ed="X" n="0745a20"/><lb ed="R112" n="0926b08"/>散月行天。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a21"/><lb ed="R112" n="0926b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0745a2101">大丈夫見佛見祖如冤家。若著佛求被佛縛。若著祖
<lb ed="X" n="0745a22"/><lb ed="R112" n="0926b10"/>求被祖縛。有求皆苦。不如無事。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745a23"/><lb ed="R112" n="0926b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0745a2301">佛祖如冤者。結上無風起浪也。有求皆苦者。結上
<lb ed="X" n="0745a24"/><lb ed="R112" n="0926b12"/>當體便是也。不如無事者。結上動念卽乖也。到此
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0745b" n="0745b"/>
<lb ed="X" n="0745b01"/><lb ed="R112" n="0926b13"/>坐斷天下人舌頭。生死迅輪庶幾停息也。扶危定
<lb ed="X" n="0745b02"/><lb ed="R112" n="0926b14"/>亂。如丹霞燒木佛。雲門喫狗子。老母不見佛。皆是
<lb ed="X" n="0745b03"/><lb ed="R112" n="0926b15"/>摧邪顯正底手段。然畢竟如何。　常憶江南三月
<lb ed="X" n="0745b04"/><lb ed="R112" n="0926b16"/>裏。鷓鴣啼處百花香。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745b05"/><lb ed="R112" n="0926b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX63p0745b0501">神光不昧萬古徽猷。入此門來莫存知解。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0745b06"/><lb ed="R112" n="0926b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX63p0745b0601">神光不昧者。結上昭昭靈靈也。萬古徽猷者。結上
<lb ed="X" n="0745b07"/><lb ed="R112" n="0927a01"/>本不生滅也。莫存知解者。結上不可守名生解也。
<lb ed="X" n="0745b08"/><lb ed="R112" n="0927a02"/>門者有凡聖出入義。如荷澤所謂。知之一字衆妙
<lb ed="X" n="0745b09"/><lb ed="R112" n="0927a03"/>之門也。吁起於名狀不得。結於莫存知解。一篇葛
<lb ed="X" n="0745b10"/><lb ed="R112" n="0927a04"/>藤。一句都破也。然始終一解。中擧萬行。如世典之
<lb ed="X" n="0745b11"/><lb ed="R112" n="0927a05"/>三義也。知解二字佛法之大害。故時擧而終之。荷
<lb ed="X" n="0745b12"/><lb ed="R112" n="0927a06"/>澤神會禪師不得爲曹溪嫡子者以此也。因而頌
<lb ed="X" n="0745b13"/><lb ed="R112" n="0927a07"/>曰。如斯擧唱明宗旨。笑殺西來碧眼僧。然畢竟如
<lb ed="X" n="0745b14"/><lb ed="R112" n="0927a08"/>何。　孤輪獨照江山靜。自笑一聲天地驚。</p></cb:div></cb:div>
<lb ed="X" n="0745b15"/><lb ed="R112" n="0927a09"/>
<lb ed="X" n="0745b16"/><lb ed="R112" n="0927a10"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>禪家龜鑑<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0745b17"/>
<lb ed="X" n="0745b18"/>
<lb ed="X" n="0745b19"/>
<lb ed="X" n="0745b20"/>
<lb ed="X" n="0745b21"/>
<lb ed="X" n="0745b22"/>
<lb ed="X" n="0745b23"/>
<lb ed="X" n="0745b24"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0745c" n="0745c"/>
<lb ed="X" n="0745c01"/>
<lb ed="X" n="0745c02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1255-A</cb:mulu><head>No. 1255-A</head>
<lb ed="X" n="0745c03"/>
<lb ed="X" n="0745c04"/><lb ed="R112" n="0927a12"/><p xml:id="pX63p0745c0401">右編乃曹溪老和尙退隱師翁所著也。噫二百年來
<lb ed="X" n="0745c05"/><lb ed="R112" n="0927a13"/>師法益喪。禪敎之徒各生異見。宗敎者唯耽糟粕徒
<lb ed="X" n="0745c06"/><lb ed="R112" n="0927a14"/>自筭沙。不知五敎之上有直指人心使自悟入之門。
<lb ed="X" n="0745c07"/><lb ed="R112" n="0927a15"/>宗禪者自特天眞撥無修證。不知頓悟後始卽發心
<lb ed="X" n="0745c08"/><lb ed="R112" n="0927a16"/>修習万行之意。禪敎混溢沙金罔分。圓覺所謂聞說
<lb ed="X" n="0745c09"/><lb ed="R112" n="0927a17"/>本來成佛。謂本無迷悟。撥置因果。則便成邪見。又聞
<lb ed="X" n="0745c10"/><lb ed="R112" n="0927a18"/>修習無明。謂眞能生妄。失眞常性。則亦成邪見者。是
<lb ed="X" n="0745c11"/><lb ed="R112" n="0927b01"/>也。嗚呼殆哉斯道不傳何若是其甚也。綿綿涓涓如
<lb ed="X" n="0745c12"/><lb ed="R112" n="0927b02"/>一髮引千鈞。幾乎落地無從矣。賴我師翁住西山一
<lb ed="X" n="0745c13"/><lb ed="R112" n="0927b03"/>十年。鞭牛有暇。覽五十本經論語錄。間有日用中參
<lb ed="X" n="0745c14"/><lb ed="R112" n="0927b04"/>決要切之語句則輙錄之。時與室中二三子詢詢然誨
<lb ed="X" n="0745c15"/><lb ed="R112" n="0927b05"/>之。一如牧羊之法。過者抑之。後者鞭之。驅入於大覺
<lb ed="X" n="0745c16"/><lb ed="R112" n="0927b06"/>之門。老婆心得徹困。若是其切也。奈二三子鈍根也。
<lb ed="X" n="0745c17"/><lb ed="R112" n="0927b07"/>返以法門之高峻爲病。爲師翁愍其迷蒙。各就語句
<lb ed="X" n="0745c18"/><lb ed="R112" n="0927b08"/>下入註而解之。編次而繹之。鈎鎻連環血脉相通。萬
<lb ed="X" n="0745c19"/><lb ed="R112" n="0927b09"/>藏之要五宗之源。極備於此。言言見諦。句句朝宗。向
<lb ed="X" n="0745c20"/><lb ed="R112" n="0927b10"/>之偏者圓之。滯者通之。可謂禪敎之龜鑑。解行之良
<lb ed="X" n="0745c21"/><lb ed="R112" n="0927b11"/>藥也。然師翁常與論這般事。雖一言半句如弄劒刃
<lb ed="X" n="0745c22"/><lb ed="R112" n="0927b12"/>上事恐上紙黑。豈欲以此流通方外誇衒<anchor xml:id="nkr_note_add_0745c2201" n="0745c2201"/><anchor xml:id="beg0745c2201" n="0745c2201"/>己<anchor xml:id="end0745c2201"/>能也哉。
<lb ed="X" n="0745c23"/><lb ed="R112" n="0927b13"/>門人白雲禪子魯願寫之。門人碧泉禪德義天挍之。
<lb ed="X" n="0745c24"/><lb ed="R112" n="0927b14"/>門人大禪師淨源門人。大禪師大常門人。靑霞道人
<pb ed="X" xml:id="X63.1255.0746a" n="0746a"/>
<lb ed="X" n="0746a01"/><lb ed="R112" n="0927b15"/>法融等稽首再拜曰。未曾有也。遂與同志六七人傾
<lb ed="X" n="0746a02"/><lb ed="R112" n="0927b16"/>鉢囊中所儲入梓流通。以報師翁訓蒙之恩也。大機
<lb ed="X" n="0746a03"/><lb ed="R112" n="0927b17"/>龍藏汪洋渺若淵海。雖言探龍珠<anchor xml:id="nkr_note_add_0746a0301" n="0746a0301"/><anchor xml:id="beg0746a0301" n="0746a0301"/>采<anchor xml:id="end0746a0301"/>珊瑚者孰從而
<lb ed="X" n="0746a04"/><lb ed="R112" n="0927b18"/>求之。非入海如陸之手段。頗不免望涯之嘆。然則撮
<lb ed="X" n="0746a05"/><lb ed="R112" n="0928a01"/>要之功。發蒙之惠。如山之高。若海之深。設若碎萬骨
<lb ed="X" n="0746a06"/><lb ed="R112" n="0928a02"/>粉千命。如何報得一毫哉。千里之外有見之聞之不
<lb ed="X" n="0746a07"/><lb ed="R112" n="0928a03"/>驚不疑。敬之讀之以爲寶玩。則眞所謂千歲之下一
<lb ed="X" n="0746a08"/><lb ed="R112" n="0928a04"/>子雲耳。</p>
<lb ed="X" n="0746a09"/><lb ed="R112" n="0928a05"/><p xml:id="pX63p0746a0901">時万曆己卯春　曹溪宗遂四溟隱峰惟政拜手
<lb ed="X" n="0746a10"/><lb ed="R112" n="0928a06"/>口訣因爲謹<g ref="#CB02494">䟦</g></p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0737c0701" to="#end0737c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">鎞</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB16253">𨯥</g></rdg></app>
<app from="#beg0737c1301" to="#end0737c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0737c1401" to="#end0737c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0739b1701" to="#end0739b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0739c1501" to="#end0739c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0740a1401" to="#end0740a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0741c2301" to="#end0741c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0742a1801" to="#end0742a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
<app from="#beg0742c0801" to="#end0742c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">裟</lem><rdg wit="#wit.orig">娑</rdg></app>
<app from="#beg0743a1201" to="#end0743a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">娑<note type="cf1">X77n1533_p0646c08</note></lem><rdg wit="#wit.orig">婆</rdg></app>
<app from="#beg0743b1701" to="#end0743b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0744b1401" to="#end0744b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0745c2201" to="#end0745c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0746a0301" to="#end0746a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">采</lem><rdg wit="#wit.orig">釆</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0741001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0741001">方疑万</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0740001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0740001">窺疑究</note>
<note n="0741001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0741001">方疑<g ref="#CB18936">万</g></note>
<note n="0743001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0743001">狀疑牀</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0737c0701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0737c0701">鎞【CB】，<g ref="#CB16253">𨯥</g>【卍續】</note>
<note n="0737c1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0737c1301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0737c1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0737c1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0739b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0739b1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0739c1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0739c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0740a1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0740a1401">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0741c2301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0741c2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0742a1801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742a1801">采【CB】，釆【卍續】</note>
<note n="0742c0801" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0742c0801">裟【CB】，娑【卍續】</note>
<note n="0743a1201" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="X63.0743a12.37" target="#nkr_note_add_0743a1201">娑【CB】，婆【卍續】</note>
<note n="0743b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0743b1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0744b1401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0744b1401">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0745c2201" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0745c2201">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0746a0301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0746a0301">采【CB】，釆【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>